ރަމަޟާން މަހަކީ މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތަށް ބައްދަލުކުރާ އެންމެ މާތް، އެންމެ ބަރަކާތްތެރި މޫސުމެވެ. މިއީ މާތްﷲގެ ރަޙުމަތާއި، ފަޟްލުވަންތަވެރިކަމުގެ ދޮރުތައް ހުޅުވި، ނަރަކައިގެ ދޮރުތައް ބަންދުކުރެވޭ މޫސުމެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާން ބާވައިލެއްވުމުން މި މަހަށް ލިބިފައިވާ މަތިވެރިކަން އިތުރުވެގެންދާއިރު، މިއީ ކޮންމެ މުސްލިމަކުވެސް އެމީހެއްގެ އީމާންތެރިކަން އާލާކޮށް، ފާފަތަކުން ތާހިރުވުމަށް ލިބޭ ރަންގަނޑެއް ފަދަ ފުރުޞަތެކެވެ.

ދީނީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، ރަމަޟާން މަހުގެ ރޯދައަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ފަސް ރުކުނުގެ ތެރެއިން އެއް ރުކުނެވެ. މާތްﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަނީ މި މަހުގެ ރޯދަ މުއުމިނުންގެ މައްޗަށް ފަރުޟު ކުރައްވާފައެވެ. އެކަލާނގެ ވަޙީކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ. "އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ ކުރީގެ މީހުންގެ މައްޗަށް ރޯދަ ފަރުޟުކުރެއްވި ފަދައިން، ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށްވެސް ރޯދަ ފަރުޟުކުރައްވައިފިއެވެ. އެއީ ތިޔަބައިމީހުން ތަޤުވާވެރިވުމަށްޓަކައެވެ." މި އާޔަތުން އެނގިގެންދަނީ ރޯދައިގެ އެންމެ ބޮޑު މަޤްޞަދަކީ އިންސާނާގެ ހިތުގައި މާތްﷲ އަށް ބިރުވެތިވުން ނުވަތަ ތަޤުވާވެރިކަން އުފެއްދުން ކަމެވެ.

ރަމަޟާން މަހުގެ ފައިދާތަކަށް ބަލާއިރު، މިއީ ހަމައެކަނި ރޫޙާނީ ފައިދާތަކެއް ލިބޭ މަހެއް ނޫނެވެ. ޞިއްޙީ ގޮތުންނާއި އިޖުތިމާޢީ ގޮތުންވެސް ގުނާ އަދަދު ނުކުރެވޭ ފައިދާތަކެއް މި މަހުން ލިބިދެއެވެ. ރޯދަ ހިފުމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތަކަށް އަރާމުލިބި، ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ވިހަ މާއްދާތައް ބޭރުވުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.

އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ބަނޑުހައިހޫނުކަން ތަޙައްމަލު ކުރުމުގެ ސަބަބުން، ނިކަމެތިންނާއި ފަގީރުން އުޅޭ ހާލު އިޙްސާސްކުރެވި، އެހީތެރިވުމުގެ ރޫޙު އާލާވެއެވެ. އަދި އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާއި، ކެތްތެރިކަން އިސްކުރުމުގެ މަތިވެރި ސިފަ އިންސާނާގެ ކިބައިގައި ހަރުލައެވެ.

މި މާތް މަހު އަޅުކަމުގެ މުހިއްމުކަން ވަރަށް ބޮޑެވެ. މި މަހުގެ ކޮންމެ ހެޔޮ އަމަލެއްގެ ޘަވާބު އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުވެގެންދެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މި މަހުގައި ހިމެނޭ "ލައިލަތުލް ޤަދްރި" ވިލޭރެއަކީ އެއްހާސް މަހަށްވުރެ ހެޔޮކަން ބޮޑު ރެއެކެވެ. އެހެންކަމުން، ރޯދަމަހުގެ ފުރިހަމަ ދަރުމައާއި ޘަވާބު ހޯދުމަށްޓަކައި އަޅުކަމުގައި ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރަންޖެހެއެވެ. ފަރުޟު ފަސް ނަމާދަށް ރައްކާތެރިވުމާއެކު، ސުންނަތް ނަމާދުތަކާއި، ތަރާވީޙް ނަމާދާއި، ދަމުނަމާދު ކުރުމަށް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހެއެވެ.

ރޯދަމަހުގެ ދަރުމައާއި ޘަވާބު އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތުގައި ހޯދުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ މުހިއްމު ކަންތައްތަކެއްވެއެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔެވުމެވެ. ޤުރުއާނުގެ މޫސުމުގައި ވީހާވެސް ގިނައިން ޤުރުއާން ކިޔަވައި، އޭގެ މާނައާމެދު ވިސްނާ ފިކުރުކުރަންޖެހެއެވެ.

ދެވަނަ ކަމަކީ ދުޢާކުރުމާއި ޛިކުރުކުރުން އިތުރުކުރުމެވެ. ތިންވަނަ ކަމަކީ ސަދަގާތް ކުރުމާއި ހެޔޮ ފޯރުވުމެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ އަކީ ރަމަޟާން މަހުގައި އެންމެ ދީލަތި ބޭކަލެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދޮގުހެދުމާއި، ފުރައްސާރަކުރުމާއި، ނެތިމޮށުން ފަދަ ނުބައި އަމަލުތަކުން ދޫ ރައްކާތެރިކުރުމަކީ ރޯދައިގެ ފުރިހަމަ ސަވާބު ލިބުމަށް ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.

ރަމަޟާންމަހާ ބައްދަލުވުމާއި، އެމަހުގައި ރޯދަ ހިފުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުމަކީ ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ނިޢުމަތެކެވެ. އެހެނީ ރަމަޟާން މަހަކީ ފާފައް ފުއްސެވުމާއި، ރަޙްމަތުގެ މައްސަރެވެ. އެ މައްސަރުގެ ކޮންމެ ރެއެއްގައި ﷲ ތަޢާލާ، އެ އިލާހުގެ އަޅުތަކުންކުރެ ބަޔަކު ނަރަކައިން މުއްތި ކުރައްވާނޭކަމުގައި ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވަނީ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައެވެ.

އަދި މި މާތް މައްސަރަކީ އަހަރުގެ މަސްތަކުގެ ތެރެއިން ކީރިތި ޤުރްއާން ބާވައިލެއްވުމަށް މާތް ﷲ އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވި މައްސަރެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. (شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ) (البقرة: 185) މާނައީ: “ރަމަޟާން މަހަކީ އެމަހެއްގައި ޤުރްއާން ބާވައިލެއްވުނު މަހެވެ.”

އެ ޤުރްއާން ބާވައިލެއްވުނީ ބަރަކާތްތެރިވެގެންވާ ރެއްގައެވެ. އަދި އެރެއަކީ ޤަދަރު އުފުލިގެންވާ މަތިވެރި ރެއެއްގައި ކަމުގައިވެސް ވަނީ ވަޙީކުރައްވާފައެވެ. އެރޭގެ މަތިވެރިކަން ހާމަވެގެންދަނީ، އެރޭގައި ކުރާ އަޅުކަމަށް، އެއް ހާސް މައްސަރުގައި ކުރާ އަޅުކަމުގެ ދަރުމަ ދެއްވާނޭކަމުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައި ވާތީއެވެ. އެއް ހާސް މައްސަރަކީ ގާތްގަނޑަކަށް އައްޑިހަ ތިން އަހަރެވެ. އެއީ އެވަރެޖްކޮށް މީހެއްގެ އުމުރުދުވަހުގެ މުއްދަތެވެ. ވީއިރު، އެ މާތް ރޭގައި އަޅުކަން އަދާ ކުރުމުގެ ސަވާބު، މުޅި އުމުރު ދުވަހު އަޅުކަން އަދާކުރުމުގެ ސަވާބަށްވުރެ އިތުރުވެގެންވެއެވެ.

މިހުރިހާ ވާހަކަތަކާއެކުވެސް، ވިސްނައިލަންޖެހޭ ކަމަކީ، ރަމަޟާންމަހުގެ ދުވަސްތަކާއި ރޭތަކުގެ ޙަޤީޤީ ފައިދާ ހާސިލު ނުކޮށް، އެދުވަސްތައް މުނިފޫހިފިލުވުމާއި ކުޅިވަރުގައި ނަގައިލާ ބަޔަކު އަޅުގަންދުމެންގެ ތެރޭގައިވެސް އުޅޭ ކަމެވެ. ރަމަޟާންމަހުގެ ބަރަކާތާއި ދަރުމަޔާއި ސަވާބުން މަޙުރޫމު ވެއްޖެ މީހަކީ އަބާއްޖަވެރިކަން ބޮޑު މީހެކެވެ.

ރަމަޟާން މަހަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުން އިޞްލާޙުކޮށް، މާތްﷲއާ ކުއްތަންވުމަށް ލިބޭ ރަނުގެ ފުރުޞަތެކެވެ. މި މަހުގެ ކޮންމެ ސިކުންތަކީވެސް އަގުބޮޑު ވަގުތެކެވެ. އެހެންކަމުން، ވަގުތުގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ހިފައި، ގިނަގިނައިން ތައުބާވެ، ހެޔޮ އަމަލުތައް އިތުރުކޮށްގެން މާތްﷲގެ ރުހިވޮޑިގަތުން ހޯދުމަށް ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރަމާ ހިނގާށެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަކީ ރަމަޟާން މަހުގެ ފުރިހަމަ ދަރުމައާއި ޘަވާބު ލިބޭ ބަޔަކު ކަމުގައި ލައްވާށިއެވެ. އާމީން